Menu & Search

NTT 67/2 – zomer 2013

Bestel deze editie

 

Inhoud

  1. Bert de Leede en Ciska Stark – Protestantse preken in hun kracht en zwakheid: Een quickscan
  2. Hans Burger – Hermeneutisch relevante triniteitsleer: De bijdrage van Ingolf U. Dalferth aan de trinitarische renaissance
  3. Mohammed Ghaly – Islamitische jurisprudentie en embryologie: Heilige Schriften versus Joodse en Griekse artsen
  4. Paul Post – De Pelgrim en de Toerist: Verkenning van een topos
  5. Marcel Sarot – Cruciale Teksten: Kurt Koch, Die Kirche Gottes: Gemeinschaft im Geheimnis des Glaubens
  6. Boeken

 

Samenvattingen

Bert de Leede en Ciska Stark:
Protestantse preken in hun kracht en zwakheid: Een quickscan
Dit artikel betreft de uitkomsten van een onderzoeksproject naar de inhoud en specifieke kenmerken van preken van beginnend predikanten in de PKN. Het onderzoek gaat uit van de homiletische vooronderstelling dat protestantse preken relevantie zullen hebben voor het dagelijks leven en geloven van gemeenteleden. Het onderzoek richt zich op de kwalitatieve analyse van 20 preken, waarachter een viertal verschillende stromingen in de PKN te herkennen zijn, namelijk vrijzinnig protestants, oecumenisch protestants, open (evangelisch) orthodox, orthodox gereformeerd en ongedifferentieerd. Allereerst is onderzocht welke verwachtingen ten aanzien van de prediking in de liturgie zelf gewekt wordt. Vervolgens zijn de preken geanalyseerd op inhoudelijke thema’s – sensitizing concepts -, zoals godsbeeld, mensbeeld, concepten van heil, een visie op de Schriften en de wijze waarop cultuur en maatschappij aan de orde komen. De conclusies van deze eerste analyse van een breder onderzoeksprogramma wijzen erop dat veel preken lijden aan een theologische ongedifferentieerdheid in taal en inhoud. Wij brengen dit in verband met de veranderende culturele en kerkelijke context waarin de prediking plaatsvindt en de daarmee samenhangende theologische verlegenheid rondom de betekenis van prediking en evangelie in de huidige context en cultuur.

Hans Burger:
Hermeneutisch relevante triniteitsleer: De bijdrage van Ingolf U. Dalferth aan de trinitarische renaissance
In veel discussies over de trinitarische renaissance speelt de sociale triniteitsleer een hoofdrol. Daarbij lijkt de hermeneutische betekenis van de oorspronkelijke inzet vergeten te worden. Deze hermeneutische betekenis wordt getoond aan de hand van het werk van Ingolf U. Dalferth. In het kruis en de opstanding van Jezus Christus, wordt Gods aanwezigheid door de Geest voor ons ontsloten, zodat nieuwe oriëntatie mogelijk is. Belangrijk probleem in Dalferths bijdrage is het gebrek aan hypostatisch gewicht van de Zoon. Als gevolg daarvan krijgt de vernieuwing van de menselijke subjectiviteit in Christus te weinig aandacht.

Mohammed Ghaly:
Islamitische jurisprudentie en embryologie: Heilige Schriften versus Joodse en Griekse artsen
Dit artikel gaat in op een tot nog toe weinig onderzocht onderwerp in de relatie tussen wetenschap en religie in de islamitische traditie. De focus in dit artikel ligt op het discours van de 13e eeuwse moslim jurist al-Qarāfī met betrekking tot de ontwikkeling van embryo’s gedurende de zwangerschap; de opvattingen van vier andere juristen worden ook weergegeven. Deze juridische discussies tonen aan dat religieuze bepalingen die relevant zijn voor de embryologie niet alleen tot stand zijn gekomen op basis van verwijzingen naar relevante passages in de islamitische Heilige Schriften, maar ook op basis van medische geschriften. De medische werken die worden toegeschreven aan Hippocrates en ook de werken van joodse artsen blijken van invloed te zijn geweest op deze juridische discussies.

Paul Post:
De Pelgrim en de Toerist: Verkenning van een topos
De bijdrage verkent de topos van de Pelgrim en de Toerist, hoe die zich ontwikkelde, hoe die werd gebruikt en toegeëigend, en in welke contexten. Daarvoor wordt een viervoudige typologie ingezet. In de eerste drie zien we een duidelijke verschuiving van divergentie naar convergentie. In het laatste type zijn we de topos voorbij. De Pelgrim en de Toerist zijn niet langer polen op een coherente taxonomische schaal, maar eerder accenten in een complex geheel van rituele en culturele dynamiek. Ze vloeien in elkaar over.

 

English Summaries

Bert de Leede en Ciska Stark:
PROTESTANT PREACHING, ITS STRENGTHS AND WEAKNESSES: A QUICKSCAN
This article reflects the outcome of a research project on the content and specific features of contemporary Protestant sermons in the Netherlands. The presupposition is that Protestant sermons have to deal in some way with all aspects of daily life in their relevance before God. A qualitative analysis of 20 sermons from a wide range of spiritual denominations within the Protestant Church in the Netherlands shows first of all which expectations are being evoked by the preachers concerning the sermon that follows. Secondly, a number of specific features is analysed: how does the sermon relate to the cultural-societal context, which moral and cultural values are predominant, what are the images of God and of human beings that occur in the sermon, how does the sermon deal with salvation and doom and finally in what way is the Bible a source and standard in the minister’s preaching. The conclusions of this first part of a wider research-program indicates a kind of theological vagueness of the sermons that ultimately determines their language, style and content. Our thesis regarding further research is that this has to do with the changing cultural and ecclesial context, as well as a theological illegibility concerning the specific meaning of the Gospel in our network-society with its liquidity and fluidity in spiritual and moral issues.

Hans Burger:
A DOCTRINE OF THE TRINITY WITH HERMENEUTICAL RELEVANCE: THE CONTRIBUTION OF INGOLF U. DALFERTH TO THE TRINITARIAN RENAISSANCE
Discussions concerning the trinitarian renaissance often focus on the social doctrine of the trinity. However, this renaissance was originally also of hermeneutical significance, as demonstrated in the work of Ingolf U. Dalferth. In the cross and resurrection of Jesus Christ, God’s Spirit discloses God’s presence to us and affords us new orientation in this light. The main problem of Dalferth’s contribution is the lack of hypostatical weight of the Son. As a result, the renewal of human subjectivity in Christ is neglected.

Mohammed Ghaly:
ISLAMIC JURISPRUDENCE AND EMBRYOLOGY: HOLY SCRIPTURES VERSUS JEWISH AND GREEK PHYSICIANS
This article unravels a hitherto unstudied chapter in the relationship between science and religion in the Islamic tradition. The main focus here is the discourse of the 13th-century Muslim jurist al-Qarāfī on the development of embryos during pregnancy; the opinions of four other jurists are also outlined. These juristic discussions show that religious rulings relevant to embryology were drafted not only with the help of relevant references in the Islamic Holy Scriptures but also by consulting medical writings. The medical works attributed to Hippocrates as well as those of Jewish physicians proved to be influential in these juristic discussions.

Paul Post:
THE PILGRIM AND THE TOURIST: EXPLORATION OF A TOPOS
This contribution explores the topos of the Pilgrim and the Tourist, and examines how it has developed, how, and in which contexts, it was used and appropriated. For this purpose a compact fourfold typology of the topos is offered. In the first three, we see a clear movement from divergence toward convergence. In the last type we are beyond the topos. The Pilgrim and the Tourist are no longer poles of a coherent scale or taxonomy; rather, they are accents in a complex whole of ritual and cultural dynamics, in which they can flow into each other.

Type your search keyword, and press enter to search